Tylko 29% firm raportuje mierzalny zwrot z inwestycji w sztuczną inteligencję, a aż 95% projektów AI nie przekłada się bezpośrednio na wyniki finansowe. Tak wynika z analizy ITwiz z 27 maja 2026. Rosnące koszty AI spychają coraz więcej firm w spiralę problemów, a najbardziej narażone są małe i średnie przedsiębiorstwa.
Badania Workplace Intelligence pokazują, że 59% dużych firm wydaje rocznie ponad milion dolarów na sztuczną inteligencję, ale tylko mniej niż jedna trzecia widzi z tego wymierną wartość. W Polsce ceny wdrożeń różnią się znacząco: prostsze projekty kosztują od 20 do 350 tys. zł, a zaawansowane integracje z CRM, ERP czy systemami analitycznymi przekraczają milion złotych. Zwrot pojawia się dopiero po 6–18 miesiącach, a w korporacjach jeszcze później.
Dlaczego MŚP są na linii frontu
Konrad Latoch z Lege Restrukturyzacje nie pozostawia złudzeń: „Z rynku docierają sygnały, że AI nie poprawia kondycji przedsiębiorstw”. Ekspert przewiduje, że w nadchodzących latach sztuczna inteligencja może stać się jednym z czynników przyspieszających upadłości firm.
Problem jest strukturalny. Duże firmy finansują AI z dedykowanych budżetów IT i mają wewnętrzne zespoły do prowadzenia kosztownych eksperymentów. MŚP sięgają po kredyty, leasingi i środki obrotowe; koszty wdrożenia uderzają natychmiast, a na efekty trzeba czekać kilkanaście miesięcy. W połączeniu z wysokimi kosztami pracy, cenami energii i spowolnieniem gospodarczym, AI staje się dla mniejszych firm zagrożeniem płynności, a nie szansą.
Do tego dochodzi pełna lista wydatków: infrastruktura, integracje z istniejącymi systemami, dodatkowe narzędzia, zabezpieczenia danych oraz ciągłe utrzymanie i rozwój. Każda z tych pozycji generuje koszty miesiąc po miesiącu, niezależnie od tego, czy projekt dowiózł obiecaną wartość.
Co to znaczy dla polskiego biznesu
Spektakularne wpadki dużych graczy (strata 800 mln dolarów Zillow na algorytmie wyceny nieruchomości, pozew na 100 mln USD wobec Pizza Hut za AI w dostawach) pokazują, że problem nie dotyczy wyłącznie MŚP. Różnica polega na tym, że Pizza Hut to przeżyje, a mała polska firma po nieudanym wdrożeniu za 500 tys. zł — niekoniecznie.
Wniosek dla polskiego biznesu jest prosty. AI to nie magiczny multiplikator marży, lecz inwestycja, którą trzeba przygotować jak każdą inną. Zanim podpiszesz umowę z dostawcą za milion złotych, policz model TCO na 24 miesiące, zdefiniuj mierzalne KPI dla wdrożenia i sprawdź, czy masz wewnętrzny zespół do utrzymania systemu po starcie. Bez tego ryzykujesz, że w 2027 roku znajdziesz się w statystyce 95% projektów bez ROI.
Źródło: ITwiz — Coraz więcej firm wpada przez AI w spiralę kosztów i problemów (27 maja 2026, autor: Mikołaj Marszycki).
