Sprawni Cyfrowo
Chatboty AI polecają fałszywe sklepy częściej, niż przed nimi ostrzegają. Badanie firmy Podqi, zajmującej się ochroną marek, pokazało, że ChatGPT, Gemini i Perplexity w części odpowiedzi na pytania zakupowe wskazywały strony podszywające się pod znane marki albo martwe domeny. Wyniki opisał serwis The Verge, tuż przed sezonem świątecznych zakupów.
Co sprawdzono
Podqi zadała trzem asystentom te same pięć pytań o 151 marek, od dużych sieci po niszowe firmy odzieżowe. Pytania brzmiały jak zwykłe zakupy: gdzie kupić daną markę, jakie są najlepsze sklepy, czy marka wysyła za granicę i jakie ma strony regionalne. Test odbył się w dwóch turach we wrześniu i dał 6795 odpowiedzi. Za ryzykowną uznawano stronę, która udawała markę, sprzedawała podróbki albo była nieaktywną domeną, którą ktoś może przejąć.
Wyniki różniły się między narzędziami. Gemini pokazał ryzykowną stronę w około 4% odpowiedzi, ChatGPT w 8%, a Perplexity w 15%. ChatGPT najczęściej dodawał ostrzeżenie: zrobił to w 24% swoich ryzykownych odpowiedzi. W całym badaniu rekomendacje takich stron padały 6,3 razy częściej niż ostrzeżenia. Na liście 718 podejrzanych domen było 351 fałszywek i 367 martwych adresów. Najgorzej wypadło pytanie o regionalne strony marki, a mniejsze marki trafiały na fałszywki mniej więcej dwa razy częściej niż duże.
Warto znać ograniczenia. Pytania przygotowała sama Podqi, a nie pochodziły z prawdziwych rozmów użytkowników. Firma sprzedaje też usługi ochrony marek, więc ma interes w nagłaśnianiu problemu. Sama przyznaje jednak, że między turami odsetek ryzykownych odpowiedzi spadł z 12% do 7%. Google i OpenAI odpowiedziały, że pracują nad zabezpieczeniami.
Co to znaczy dla polskich firm
Dla klienta wniosek jest prosty: adres sklepu podany przez chatbota trzeba sprawdzić, zanim wpisze się dane karty. Dla firm lekcja jest szersza. Klienci coraz częściej pytają AI zamiast wyszukiwarki, a asystent sam wybiera dla nich sklep. Mała firma z własnym sklepem internetowym nie ma działu ochrony marki, więc jest szczególnie narażona na podszywanie się.
Kilka prostych kroków zmniejsza to ryzyko:
- Jedna strona z oficjalnymi adresami sklepu i autoryzowanych sprzedawców, podlinkowana w stopce.
- Pilnowanie starych domen: wygasły adres marki może przejąć każdy, a AI może go dalej polecać.
- Raz w miesiącu test: zapytaj ChatGPT, Gemini i Perplexity, gdzie kupić Twoje produkty, i zapisz każdą domenę, której nie znasz.
To niewielki nakład pracy, a może uchronić firmę przed utratą klientów, reklamacjami i złymi opiniami po zakupie podróbki.
Źródło: The Verge (EN), 12 listopada 2026, oraz raport Podqi: AI search is recommending fake retail websites (EN).
