Sprawni Cyfrowo
Google Search w szkołach stał się w tym tygodniu przedmiotem politycznego sporu. Google ogłosił, że szkoły korzystające z jego oprogramowania dla edukacji K-12 nie dostaną wyszukiwarki, jeśli nie włączą narzędzi AI. Krytycy mówią wprost o szantażu monopolisty, a firma odpowiada, że daje placówkom więcej kontroli.
Zasada jest prosta. Gemini, Gemini Notebook i Search mają być domyślnie wyłączone, a szkoła włącza je osobno. Haczyk polega na tym, że wyszukiwarka zawiera dziś funkcje AI, takie jak AI Overviews i tryb AI Mode. Chris Phillips, wiceprezes Google ds. edukacji, powiedział „New York Timesowi”, że wyszukiwanie i AI są ze sobą „głęboko zintegrowane”. Uczeń ze szkoły, która nie zgodzi się na AI, zobaczy więc komunikat, że wyszukiwarka jest niedostępna.
Reakcje polityków i konkurencji
Ogłoszenie padło w dniu wyborów w USA, a mimo to szybko odpowiedzieli na nie politycy. Senator Bernie Sanders nazwał je wymuszeniem, senator Richard Blumenthal zarzucił firmie, że bardziej zależy jej na wciśnięciu Gemini do szkół niż na wynikach uczniów. Była przewodnicząca FTC Lina Khan oceniła ruch jako antykonkurencyjny i przypomniała, że sądy już kilkukrotnie uznały Google za winnego naruszenia prawa antymonopolowego.
Z sytuacji skorzystał DuckDuckGo. Prezes Gabriel Weinberg podlinkował instrukcję zmiany domyślnej wyszukiwarki w szkołach, a firma zwraca uwagę, że u niej funkcje AI da się wyłączyć w ustawieniach. Ma też osobną stronę noai.duckduckgo.com bez odpowiedzi generowanych przez AI. Skala sporu jest duża: według wcześniejszych danych Google w szkołach działa około 50 mln Chromebooków, a Google Classroom ma ponad 150 mln użytkowników.
Google broni się, że odpowiada na prośby nauczycieli o większą kontrolę. Zapowiada też funkcję Guided Learning dla kont uczniowskich, która ma prowadzić ucznia przez rozwiązanie zadania, zamiast podawać gotowy wynik.
Co to znaczy dla szkół i firm w Polsce
Na razie dyskusja toczy się w USA i nie wiadomo, czy te same zasady obejmą polskie placówki. Warto jednak wyciągnąć z niej wniosek, który dotyczy każdej organizacji pracującej na jednym ekosystemie. Gdy AI zostaje wbudowana w podstawowe narzędzie, decyzja „bez AI” może oznaczać utratę samego narzędzia.
Dyrektorzy szkół i działy IT w firmach powinni sprawdzić, które funkcje AI w ich pakietach biurowych da się wyłączyć niezależnie od reszty. Dobrze też mieć gotową politykę korzystania z AI: kto, do czego i z jakimi danymi. Bez niej o zakresie AI w organizacji decyduje dostawca, a nie zespół. Spór pokazuje też, że alternatywy istnieją, choć przy dziesiątkach milionów urządzeń z domyślnymi ustawieniami Google zmiana wyszukiwarki to dla wielu szkół spore przedsięwzięcie.
Źródło: TechCrunch (EN), 4 listopada 2026; TechCrunch o ofercie DuckDuckGo (EN), 4 listopada 2026.
