Zwrot z inwestycji w AI formalnie mierzy tylko 11,5% średnich i dużych firm w Polsce, choć z generatywnej AI korzysta 94,1% decydentów. Wszystkie sześć kryteriów dojrzałości, łącznie z pomiarem ROI, spełniły zaledwie 4 organizacje spośród 1126 objętych badaniem. Tak wynika z raportu „AI: czas na zwrot. Sztuczna inteligencja w Polsce 2026”, przygotowanego przez BGR Quantic na zlecenie Microsoftu.
Badanie przeprowadzono metodą CAWI w dniach 4–30 maja 2026 roku. Odpowiadały osoby współdecydujące o technologii i AI w firmach zatrudniających co najmniej 100 pracowników. Ponad połowa z nich (51,1%) używa narzędzi AI codziennie lub częściej. Na poziomie organizacji obraz jest jednak inny. Wdrożeń nie rozpoczęło 22,5% firm, 17,1% prowadzi pilotaże, a strategicznie, z integracją w procesach, AI wdrożyło 16,4%.
Zwrot z inwestycji w AI: gdzie firmy tracą impet
Kolejne elementy dojrzałości szybko się wykruszają. AI jako priorytet strategiczny deklaruje 49,2% badanych, osobę odpowiedzialną za tę technologię wyznaczyło 40,1%, a kompleksową strategię ma 19,6%. Aż 57,3% nie mierzy ROI wcale albo nie ma do tego metodologii. W najwyższej strefie gotowości, łączącej przygotowanych ludzi z dojrzałą organizacją, znalazło się 10,3% firm.
Najczęściej wskazywaną barierą nie jest technologia, lecz ludzie. Brak kompetencji i szkoleń wymieniło 43% respondentów, obawy o ochronę danych 42,2%, a koszt licencji 40,8%. Dla 71,4% ważna lub krytyczna jest gwarancja, że firmowe dane nie posłużą do trenowania modeli. Ciekawy jest też sposób pracy: 73,1% traktuje wynik AI jako punkt wyjścia, a 40,6% celowo wykonuje część zadań bez AI, by nie tracić umiejętności.
„Metryka powinna pojawić się na początku projektu, nie po jego wdrożeniu” — Karol Tajduś, Chief AI Officer w Banku Pekao S.A., cytat za ITwiz
Wyniki dobrze uzupełniają wrześniowe badanie SAP Polska, o którym pisaliśmy w tekście AI w polskich firmach: menedżerowie ostrożni wobec autonomii. Tam problemem było zaufanie do samodzielnych decyzji AI. Tu widać, że nawet przy szerokim użyciu narzędzi brakuje mierników, które pokazałyby ich realny efekt.
Dla polskiego biznesu wniosek jest praktyczny. Licencje i entuzjazm pracowników to dopiero początek. Różnicę robi to, czy projekt ma właściciela procesu, cel ustalony przed startem i zasady akceptacji wyników. Autorzy raportu zauważają, że inwestycje w technologię i w kompetencje rosną niezależnie od siebie (korelacja na poziomie 0,29). Wielkość firmy nie przesądza o gotowości. Liczy się sposób zarządzania i widoczne wsparcie zarządu, które deklaruje 75% firm z najwyższej strefy gotowości i tylko 24,4% z najniższej.
Skoro brak szkoleń to bariera numer jeden, a za kluczowe umiejętności uznano myślenie krytyczne (45,2%) i kontrolę jakości (43,6%), sam zakup narzędzia nie wystarczy. Firmy, które chcą przejść od pilotażu do efektów, powinny planować budżet równolegle na licencje, rozwój kompetencji zespołów i pomiar rezultatów. Dobrym startem jest jeden proces z jasnym wskaźnikiem zamiast wielu rozproszonych eksperymentów.
Źródło: ITwiz: „Dlaczego polskie firmy wciąż nie wykorzystują w pełni potencjału AI?”, Mikołaj Marszycki, 16 października 2026. Dane pochodzą z raportu BGR Quantic dla Microsoftu. To relacja oparta na jednym źródle.
